بررسی اثر استفاده از فول فت سویا در اوایل دوره شیر دهی گاوهای شیری

مقدمه

پروتئین هایی که دارای سطوح بالایی از انرژی هستند، مقاومت زیادی در مقابل هضم شدن به وسیله میکروب های شکمبه داشته درنتیجه باعث عبور این پروتئین ها و هضم و جذب آنها در روده کوچک می شود که این امر به افزایش تولید شیر بیشتر کمک می کند حال از آنجایی که فول فت سویا حاوی حدود 38 درصد پروتئین و 18 درصد چربی می باشد (8 ) و از نظر قیمتی نیز با توجه به پروتئین و انرژی و میزان قابلیت هضم و جذب مطلوب می تواند مفید باشد. هرچند پروتئین موجود در سویای خام کاملا و بسادگی قابلت هضم در شکمبه را دارد (4) به همین جهت با فراوری حرارتی که روی دانه سویا انجام می گیرد می توان میزان پروتئین میکروبی تولید شده از آن را در شکمبه کاهش داد. واژه پروتئین محافظت شده در مقابل تخمیر شکمبه (RUP) به وسیله اتحادیه امریکا به این صورت تعریف می شود که خوراک های پروتئین داری هستند که برای کاهش قابلیت تجزیه پروتئین در شکمبه و افزایش پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه به روش های مختلفی فرایند شده باشد بیشتر تحققیقات بر روی دانه های روغنی انجام گرفته است. پروتئین های محافظت شده از تخمیر شکمبه ای علاوه بر مکمل های پروتئینی که ذاتا میزان بالایی از فرار شکمبه ای را دارند در تغذیه گاوهای شیری به علت پایین بودن میزان RUP قابل هضم در بیشتر مواد خوراکی اهمیت دارندو که این احتیاج در گاو های پر تولید به مراتب بیشتر است در این شرایط جیره پایه اغلب حاوی مقدار کافی از پروتئین قابل تجزیه در شکمبه می باشد ولی از لحاظ پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه کمبود دارد.از این رو افزایش مکمل پروتئینی باید به مواد خوراکی حاوی پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه بالا جهت اجتناب از پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه اضافی زیاد،محدود شود. بسیاری از روش ها برای کاهش سرعت و میزان تجزیه شکمبه ای پروتئین های خوراک بررسی شده اند بیشتر روش ها مستلزم استفاده از حرارت ، عوامل شیمیایی، یا ترکیبی از آنها می باشد.یکی از روش های کار آمد در افزایش RUP استفاده از حرارت است. حرارت باعث دناتوره کردن پروتئین ها و به وسیله تشکیل پیوند های عرضی پروتئین – کربوهیدرات (واکنش میلارد) و پروتئین – پروتئین،کاهش می دهد. از جمله این روش ها تف دادن و برشته کردن و اکسترود کردن و تاباندن اشعه می باشد. فراوری حرارتی که روی دانه سویا انجام می شود باعث افزایش کیفیت پروتئین و صرفه اقتصادی دانه سویا و ازبین رفتن مواد ضد مغذی می شود، هر چند تناقض هایی نیز در مورد نتایج بدست آمده از حرارت دادن دانه سویا نیز مشاهده شده است با وجود این اکثر قریب به اتفاق نتایج نشان می دهند که استفاده از فول فت سویا باعث افزایش معنی داری در شیر تولیدی گاو ها شده و قابل مقایسه با دانه سویا و سویای روغن گیری شده نمی باشد (5 – 6 – 7 ). فول فت سویا به خاطر دارا بودن میزان انرژی و پروتئین بالا باعث بهبود بالانس تغذیه ای گاوهای شیری می شود تحقیقات کمی بر روی میزان حرارت لازم برای فراوری دانه سویا برای گاو های شیری انجام گرفته است. نتایج آزمایشگاهی نشان می دهد که میزان حرارت بر میزان کیفیت فول فت سویا اثر معنی داری داشته است و پیشنهاد می شود که میزان حرارت لازم برای فراوری دانه سویا باید به حدی باشد که میزان لیزین موجود در روده کوچک را به حداکثر خود برساند.(3).فالدنت و ساتر در مقایسه ای که بر روی فول فت سویا اکسترود شده و سویای خام و کنجاله سویا انجام دادند نشان دادند که میزان لیزین در دسترس برای فول فت پایین تر از سویای خام بوده ولی میزان لیزین عبوری از شکمبه به مراتب بالاتر از سویا خام بوده است. در این تحقیق نیز نشان داده شده است که خوراک مصرفی گاو ها برای سویای خام و فراوری شده یکسان بوده ولی با وجود این امر وزن بدن گاوهایی که سویای خام مصرف کرده بودند در مقایسه با سویا فراوری شده کاهش معنی داری داشته است. همچنین نتایج اثر فول فت سویا بر تولید شیر که در این تحقیق ارزیابی شده بود نشان داد که فول فت سویا باعث افزایش معنی داری در تولید شیر تولیدی گاوهای شیری شده است به طوری که این گاوها حدود 5/4 کیلو شیر بیشتر در روز تولید کرده اند و از طرفی نیز دو هفته دیر تر به پیک تولید رسیدند (شکل 1). همچنین میزان FCM  با 4 درصد چربي به طور میانگین 4 کیلو گرم در روز برای فول فت سویا افزایش توليدشير داشته است. نتایج اثر اکسترود کردن سویا بر میزان چربی شیر نیز حاکی از این بود که سویای حرارت داده شده باعث کاهش میزان درصد چربی شده است که این نتایج مشابه با نتایج (5) می باشد. این محققین عنوان کردند که احتمالا فرایند اکسترود کردن باعث می شود که ویزیکول های چربی دانه سویا آزاد شود به همین جهت این امر باعث کاهش چربی شیر می شود. ولی با این وجود اختلاف معنی داری در میزان چربی شیر مشاهده نشده است ولی میزان چربی تولید شده در روز برای گاوهایی که فول فت استفاده کرده بودند بطور معنی داری بیشتر بود. مطالعات دیگر که توسط انسر 1984 (15) انجام شد نشان داد که فول فت اکسترود شده باعث افزایش اسید چرب trans-∆-11-C 18:01 در شیر می شود (11 درصد در مقابل 5/2 درصد در سویای خام) شواهد نشان می دهد که اسید های چرب ترانس باعث سرکوب تولید چربی و کاهش چربی شیر در گاو های شیری می شود. میزان پروتئین شیر برای گاوهایی که فول فت استفاده کرده بودند در کل روز بالاتر بود ولی میزان درصد آن در شیر پایین تر بوده است که علت آن را وجود چربی آزاد در جیره می باشد(1 –  2).

در بررسی که توسط چوینارد و همکاران 1997 (14) برای مقایسه دما های مختلف ( دانه خام، اکسترود در دمای 120 و 130 و 140 درجه سانتی گراد) در اکسترود کردن دانه سویا انجام شد نشان داده شد که اکسترود کردن دانه سویا باعث افزایش میزان پروتئین و کاهش میزان عصاره اتری و نیتروژن محلول می شود. این محقق در تحققیق خود به بررسی اثر دماهای مختلف و اثر آن بر عملکرد گاو شیری پرداخت و نشان داد که خوراک مصرفی برای گاو هایی که از سویای اکسترود شده و خام استفاده کرده بودند اختلاف معنی داری نداشته است که این نتایج موافق با نتایج (9 و 10 و 11 و 12 و 13) می باشد ولی با این وجود گاو هایی که از فول فت اکسترود شده در دمای 130 درجه استفاده کرده بودند خوراک مصرفی کمتری داشته اند. نتایج شیر تولیدی در کل دوره آزمایش (شكل 2) نشان می دهد که استفاده از دانه خام سویا باعث کاهش معنی داری در شیر تولیدی در مقایسه با فول فت سویای اکسترود شده شده است این کاهش در تولید شیر به خاطر سطح خوراک مصرفی نمی باشد زیرا میزان خوراک مصرفی در همه گروه های گاوها یکسان بوده است پس علت اصلی آن می تواند به خاطر افزایش کیفیت پروتئین دانه سویا در اثر اکسترود کردن باشد. نتایج نشان می دهد که بالاترین میزان شیر تولیدی در کل دوره آزمایش مربوط به فول فت اکسترود شده در دمای 140 درجه بوده است که این نتایج موافق با نتایج (9 و 10 و 13) می باشد. نتایج این آزمایش نیز نشان می دهد که سویاهای مختلف (از نظر فراوری) اثر معنی داری بر وزن بدن نداشته است (جدول 1). در بررسی دیگری که این محققین بر ترکیب شیر انجام دادند نشان داده شد که در صد چربی شیر در گاوهایی که سویا خام مصرف کرده بودند بیشتر بوده است با وجود این میزان حرارت در اکسترودر نیز اثر معنی داری بر درصد چربی شیر داشته به طوری که اکسترود کردن در دمای 140 درجه باعث افزایش درصد چربی شیر شده است (جدول 2) و هر چه دمای اکسترود کردن سویا پایین تر باشد میزان درصد چربی شیر نیز پایین تر می باشد. همچنین این محققین به بررسی پارامتر های دیگری از جمله خاکستر شیر و SNF شیر لاکتوز و پروتئین شیر انجام دادند که در جدول (2) نشان داده شده است نتایج نشان می دهد که فراوری بر روی دانه سویا و دمای فراوری اثر معنی داری بر لاکتوز و خاکستر شیر نداشته ولی اکسترود کردن دانه سویا باعث کاهش معنی داری بر درصد پروتئین شیر داشته است.

شكل 1) ميانگين شير توليدي گاوهاي تغذيه شده با كنجاله سويا(n) سوياي خام(t) و سوياي حرارت داده شده(l) مربوط به مطالعه فالدنت و ساتر

شكل 2) ميانگين شير توليدي گاوهاي تغذيه شده با سوياي خام(o) و سوياي اكسترود شده با دماي 120 (o) و 130 (t) و 140 (Ù) درجه سانتي گراد مربوط به مطالعه چوینارد و همکاران

جدول 1) مقدار خوراك مصرفي و شير توليدي  و FCM و وزن بدن گاو هاي تغذيه شده با استفاده از سوياي خام(RS) و سوياي اكسترود شده با دماي 120 درجه(E120) و با دماي 130 درجه (E130) و با دماي 140 درجه (E140) مربوط به مطالعه چوینارد و همکاران

جدول 2) مقدار درصد چربي و پروتئين و لاكتوز و خاكستر و كل ماده خشك شير گاو هاي تغذيه شده با استفاده از سوياي خام(RS) و سوياي اكسترود شده با دماي 120 درجه(E120) و با دماي 130 درجه (E130) و با دماي 140 درجه (E140) مربوط به مطالعه چوینارد و همکاران

منابع

10 -  Guillaume, B., D. E. Otterby, M. D. Stern, J. G. Linn, and D. G. Johnson. 1991. Raw or extruded soybeans and rumen-protected methionine and lysine in alfalfa-based diets for dairy cows. J. Dairy Sci. 74:1912.

13 - van Dijk, H. J., G. D. O’Dell, P. R. Perry, and L. W. Grimes. 1983. Extruded versus raw ground soybeans for dairy cows in early lactation. J. Dairy Sci. 66:2521.

14-  P. Y. CHOUINARD, J. LE´ VESQUE,V. GIRARD, and G. J. BRISSON  1997 J Dairy Sci 80:2913–2924

6 -  Schingoethe, D. J., D. P. Casper, C. Yang, D. J. IUg, J.L. Sommerfeldt, and C. R Mueller. 1988. Lactational response to soybean meal, heatcd soybean meal, and extruded soybans with mminally protected methi+ nine. J. Dairy Sci. 71:173.

9 - Block, E., L. D. Muller, L. C. Griel, Jr., and D. L. Garwood. 1981. Brown midrib-3 corn silage and heated extruded soybeans for early lactating dairy cows. J. Dairy Sci. 64:1813.

4 - MStan, M D., K. A. Sautos, and L. D. Sam. 1985.Rotem depdatim in the rumen and amino acid absorption in the small intestine of lactating dairy cattle fcd heat treated whole soybeans. J. Dairy Sci. 68:45.

8 - National Research council. 1989. Nutrient requires mntJ of dairy cattle. 6th rev. ed. Natl. Acad. Sci., washington, DC.

12 -  Scott, T. A., D. K. Combs, and R. R. Grummer. 1991. Effects of roasting, extrusion, and particle size on the feeding value of soybeans for dairy cows. J. Dairy Sci. 74:2555.

2 - Rlmqaist. D. L.. and T. C. Jenkins. 1980. Fat in ladation rations: review. J. Dairy Sci. 63:l.

11-  Mielke, C. D., and D. J. Schingoethe. 1981. Heat-treated soybeans for lactating cows. J. Dairy Sci. 64:1579.

15-  M. A. FALDET and L. D. SAlTER 1991 J Dairy Sci 74:3047-3054

7 - Voss, V. L., D. Stehr, L. D. Salter, and G. A. Broderick. 1988. Fcading lactating dairy cows protein resistant to mminal degradaoon. J. Dairy Sci. 712428

3 - Fald M. A., V. L. Voss, G. A. Broderick, and L. D. Satter. 1991. Chemical, in vitro, and in sib evaluation of heat-treated soybean p r t e b .J. Dairy Sci. 74 2548

1 - Mohamcd, 0. E., L. D. Satter, R. R Gxumma, and F. R Ehle. 1988. Intluence of dietary cottonseed and soybean on milk production and composition. I. Dairy Sci. 71:2677

5 -  Ruegsegger. G. 1.. and L. H. Schala. 1985. Response of high prodacing cows in emly lactation to the fcbding of heat-tnattd whole soybeau. J. Dairy Sci. 68:3272.

گروه R & D مجتمع کارخانجات خوراک دام ، طیور و آبزیان صالح کاشمر