تاريخچه :

برخلاف تصوري كه از اسم لاتين بوقلمون به ذهن مي‌رسد، جانورشناسان منشاء اوليه بوقلمون را آمريكاي شمالي و مركزي، به خصوص مكزيك عنوان مي‌كنند. اين پرنده بعدها توسط كاشفان اروپايي به قاره اروپا برده‌ شد و پس از مدت كوتاهي مورد توجه پرورش‌دهندگان قرار گرفت به طوريکه تا سال 1500 ميلادي در ايتاليا، فرانسه و انگلستان مزارع زيادي در رابطه با پرورش بوقلمون وجود داشتند.
در مورد زمان ورود بوقلمون به ايران مي‌توان به سفرنامه تاورين، جهانگرد فرانسوي استناد كرد كه در آن به اهداي بوقلمون به دربار شاه‌ عباس‌صفوي توسط تجار ارامنه‌اي كه از ونيز برگشته بودند اشاره شده‌است. از آنجائيكه طعم گوشت اين پرنده مورد قبول واقع شد، شاه عباس دستور تكثير و پرورش آنرا صادر نموده و از آن زمان به تدريج نگهداري و پرورش اين پرنده در ايران مرسوم شد.
اصلاح نژاد بوقلمون از چندين دهه گذشته در كشورهاي صاحب نام صورت گرفته و در حال حاضر نيز به اسامي تجاري گوناگوني در نقاط مختلف دنيا عرضه مي‌گردند كه هركدام از اين نژادها داراي خصوصيات جداگانه‌اي بوده و عموماً به سه سويه سبک، متوسط و سنگين تقسيم مي‌شوند.
در مورد گسترش اين صنعت در ايران بايد عنوان كرد كه متاسفانه علي‌رغم اينكه صنعت پرورش بوقلمون در كشورهاي پيشرفته رو به رشد مي‌باشد، اما در ايران هنوز به صورت يك صنعت ناشناخته باقي مانده و به جرات مي‌توان گفت به جز واحدهاي معدودي كه طي چند سال اخير راه‌اندازي شده‌اند، تمامي جمعيت بوقلمون ايران هنوز به صورت بومي و با شرايط سنتي نگهداري و پرورش داده‌مي‌شوند.
مطمئناً با توجه به علاقه مردم به مصرف گوشت اين پرنده و همچنين سابقه مصرف گوشت بوقلمون در ايران و بالا بودن كيفيت آن نسبت به انواع ديگر گوشت طيور، اميد آن مي‌رود كه فروش اين محصول در سطح كشور با مشكلي مواجه نشده و عرضه آن با استقبال مصرف‌كنندگان روبرو شود . همانطور كه پيشرفت مرغداري در كشور ما نقشي اساسي در توليدات دامپروري جهت تامين نيازمنديهاي گوشت سفيد مرغ داشته، بدون شك صنعت در حال پيشرفت و سودآور پرورش بوقلمون نيز مي‌تواند بسياري از احتياجات و نيازمنديهاي پروتئيني كشور را تامين نمايد.
از طرف ديگر با توجه به رشد و افزايش جمعيت كره زمين، نيازمنديهاي خوراكي نيز از لحاظ مواد غذايي پروئيني از نوع سفيد افزايش مي‌يابد و بديهي است که تامين نيازهاي غذائي اين جمعيت رو به رشد تنها با الگو گرفتن از روشها و سنتهاي قديمي جوابگو نخواهد بود


بنابراين پيشرفت علم و صنعت، خصوصاً در بخش دامپروري به كمك ما آمده تا بتوانيم با استفاده از حداكثر پتانسيل ژنتيكي  بر عوامل محدودكننده فشار آورده و بر آن غلبه نماييم كه از جمله فوايد آن توليد و بوجود آوردن نژادهاي مطمئن و پر بازده در بخش طيور و ساير ماكيان مي‌باشد، كه طرح پرورش بوقلمون صنعتي نيز از چنين طرحها است. بهترين قانون مديريت در واحد پرورش بوقلمون، تامين احتياجات اوليه اين پرنده، شناخت و ارزشيابي مواد غذائي و همچنين تشخيص نيازمنديهاي دام در جهت تامين حداكثر توليدات با حداقل هزينه مي‌باشد. به همين جهت در سال‌هاي اخير پرورش بوقلمون مورد توجه عده كثيري از توليدكنندگان قرار گرفته و به خصوص در اطراف شهرهاي بزرگ نگهداري بوقلمون به علت رونق بازار آن در حال افزون شدن است.

همچنين امروزه با توجه به ماشيني شدن زندگي و به طبع آن وقت کم، بسياري از مردم از رژيم صحيح غذائي غافل هستند که  اين امر در دراز مدت مي تواند منجر به تغيير الگوهاي مصرف و  استفاده از غذاهاي آماده گردد که همين مطلب در کنار زندگي کم تحرک و ماشيني امروزي منجر به بروز يکي از بزرگترين معضلات نسل فعلي بشر يعني چاقي بيش از حد و بيماري قلبي و عروقي مي شود. با توجه بدين موارد و از آنجا که گوشت بوقلمون علاوه بر مرغوبيت داراي ويژگيهاي غذائي منحصر به فرد ديگري  از جمله كلسترول پائين مي باشد لذا مي توان از اين گوشت بعنوان غذائي رژيمي و مقوي در سفره هاي غذائي مردم استفاده نمود .

ين پرندگان عموماً به منظور استفاده از گوشت پرورش داده‌مي‌شوند و توليد گوشت آنها معمولاً داراي توجيه اقتصادي مناسب مي‌باشد.
دلايل اصلي توليد و مصرف گوشت بوقلمون در اروپا و آمريكا را مي‌توان چنين عنوان كرد:

-گوشت بوقلمون از نظر چربي و كالري فقير و از نظر فيزيولوژي تغذيه بسيار بااهميت مي‌باشد و ارزش رژيمي آن شبيه به گوشت بدون چربي گوساله‌هاي بسيار جوان است.
-امكان عرضه اين گوشت به اشكال گوناگون وجود داشته و مي‌توان آنرا به صورت لاشه كامل، قطعات ران و سينه و يا به صورت كالباس، سوسيس و … وارد بازار نمود.
-گوشت بوقلمون از نظر سلامت بسيار مورد توجه است زيرا تقريباً مي‌توان گفت كه هيچ نوع بيماري از طريق مصرف آن به انسان منتقل نشده و حتي اين حيوان در برابر بيماريهاي شايع بوقلمون نيز از خود مقاومت نشان مي‌دهد و نسبت به طيور ديگر مانند مرغ ميزان ابتلا كمتر مي‌باشد، به عبارت ساده‌تر بيماري مشتركي بين انسان و بوقلمون وجود نداشته و به همين دليل اگر پس از كشتار، عمليات پركني و ذخيره آن به صورت بهداشتي صورت گيرد هيچگونه خطري را براي انسان نخواهد داشت

يك بوقلمون براي توليد 16 كيلو‌گرم گوشت، حدود 40 كيلوگرم دان مصرف مي‌كند كه با ضرب اين عدد در قيمت روز دان مي‌توان هزينه خوراك يك پرنده را در طول يك دوره توليدي 6-5 ماهه به راحتي محاسبه كرد. امروزه دربوقلمون‌داري‌هاي مدرن زمان توليد كوتاهتر است زيرا نژادهاي اصلاح شده كنوني داراي ضريب تبديل بهتر و بازدهي مناسبتري مي‌باشند.
زمان رشد در مرغ‌ها معمولاً، 14 هفته و در بوقلمونهاي نر 20 هفته بوده كه در پايان اين مدت مرغها به وزن حدود 5/7 كيلوگرم و نرها به وزن حدود 16 كيلوگرم خواهند رسيد.
همچنين بايد توجه داشت كه در هنگام فروش (به صورت لاشه) مرغ‌ها معمولاً بهتر از پرندگان نر فروخته مي‌شوند و گوشت بوقلمون‌هاي نر بيشتر به محصولات فرآوري شده‌اي از قبيل: كتلت، گوشت استيكي، سوسيس بوقلمون و غيره تبديل مي‌شود.
يك بوقلمون 5/7 كيلوگرمي به طور نمونه داراي 60% گوشت سفيد و 40% گوشت قرمز مي‌باشد.
گوشت سفيد بوقلمون در بازار اروپا و آمريكا بسيار قابل پسند‌ بوده اما در سايركشورها مصرف گوشت قرمز رونق بيشتري دارد. دو نوع گوشت مذكور خواص تغذيه‌اي متفاوتي دارند به طوريكه گوشت سفيد داراي ميزان كمتري انرژي و چربي نسبت به گوشت قرمز مي‌باشد. گوشت بوقلمون از نقطه نظر تركيبات داراي پروتئين بالا و كمترين كلسترول بوده و به همين جهت يك منبع مناسب پروتئيني جهت پخت و تهيه انواع خوراكها و غذاهاي مختلف براي افراد مسن، كودكان در حال رشد، مبتلايان به امراض قلبي و عروقي و ساير آحاد جامعه به حساب مي‌آيد. گوشت بوقلمون از نظر ميزان كلسترول در درجه دوم اهميت بعد از گوشت ماهي قرار مي‌گيرد، لذا كساني كه ميزان كلسترول و چربي خون بالا دارند براحتي ميتوانند از آن بهره‌مند گردند.
گوشت اين پرنده در صنايع جانبي به دليل وزن بالاي لاشه و كمي ضايعات براحتي مورد مصرف قرار مي‌گيرد. موارد مطروحه، خود گواه توجه ساير كشورها به گوشت بوقلمون به عنوان يك منبع پروتئين مناسب تلقي ميشود.
شايان ذكر است ميزان تلفات جوجه بوقلمون 5/4 تا 5% و عموماً در سه هفته اول سن بوده كه از نظر اقتصادي و مصرف دان، بيشتر اذهان را به خود جلب مي‌نمايد.
همچنين خوش طعمي و ميزان مناسب چربي گوشت‌قرمز بوقلمون ارزش ويژه‌اي به اين گوشت براي پخت سوپ و گوشت كبابي مي‌دهد و گوشت قرمزي كه در آب‌نمك و يا مايع‌كبابي خوابانده و عمل‌آوري شده‌است جهت تهيه كباب بسيار مناسب مي‌باشد.
مطمئناً با توجه به علاقه مردم به مصرف گوشت اين پرنده و همچنين سابقه مصرف گوشت بوقلمون در ايران و بالا بودن كيفيت آن نسبت به انواع ديگر گوشت طيور، اميد آن مي‌رود كه فروش اين محصول در سطح كشور با مشكلي مواجه نشده و عرضه آن با استقبال مصرف‌كنندگان روبرو شود
در طبقه بندي جانوري بوقلمون از خانواده مله اگرينه (meleagrinae) و جنس مله اگريس (meleagris) مي باشد که در اين جنس 3 گونه زير وجود دارد:
گونه مکزيکي، آمريکائي و هندوراسي که دوگونه اول اجداد بوقلمونهاي فعلي بوده ولي گونه سوم هنوز به صورت وحشي باقيمانده است.
در حال حاضر در جهان نژادهاي متنوعي از اين پرنده مورد پرورش قرار مي‌گيرند كه با توجه به مقاومت خوب در برابر بيماريها، تلفات كم، ضريب تبديل مناسب و همچنين اقتصادي بودن اين صنعت شاهد فراگير شدن آن در كشورهاي گوناگون مي‌باشيم به گونه‌اي كه در سالهاي اخير سهم توليد و مصرف گوشت بوقلمون در كشورهاي اروپايي در حال رشد بوده و هم اكنون در كشورهايي نظير فرانسه و انگلستان و … اين محصول در رژيم غذايي مردم سهم به سزايي دارد.
پيشرفت در علم ژنتيك، تغذيه و مديريت عملي بوقلمون باعث شده‌‌است كه بوقلمونهاي صنعتي از نظر ضريب تبديل و توليد پروتئين در مرتبه‌اي برتر از بوقلمونهاي وحشي قرار گيرند. بوقلمونهاي صنعتي همواره از جهتي تحت اصلاح‌نژاد قرار مي‌گيرند كه از نظر گوشت سينه و رانها توليد بيشتري داشته‌باشند. همچنين يكي ديگر از فاكتورهايي كه مورد توجه اصلاح‌كنندگان قرار دارد توليد پرهاي سفيد و برطرف نمودن هرگونه نقطه يا لكه‌اي ناشي از پيگمانهاي رنگي روي پوست در هنگام پركني است

ويژگيهاي نرهاي تجاري
درصد کل گوشت	درصد گوشت سفيد	ضريب تبديل		وزن زنده	سن به هفته
4/49	4/25	45/2	22/2	96/13	16
9/49	4/26	63/2	36/2	28/16	18
50	2/27	84/2	54/2	53/18	20
3/50	9/27	06/2	73/2	72/20	22

ويژگيهاي ماده هاي تجاري
درصد کل گوشت	درصد گوشت سفيد	ضريب تبديل		وزن زنده	سن به هفته
6/47	8/24	33/2	12/2	84/6	12
9/48	5/25	55/2	3/2	41/8	14
8/49	2/26	78/2	49/2	88/9	16

دانستنيهاي عمومي
 بوقلمونهاي نر به نام تام يا استك خوانده‌شده در حالي كه بوقلمونهاي ماده را همان مرغ يا هن مي‌نامند.
تخم بوقلمونها به رنگ برنزه همراه با دانه‌هاي قهوه‌اي رنگ مي‌باشد و از نظراندازه كمي بزرگتر از تخم‌مرغ است.
زمان جوجه‌كشي تخم بوقلمون براي هچ 28 روز مي‌باشد.
جوجه هاي بوقلمون  به رنگ زرد مي‌باشند.
جوجه بوقلمون در هفته چهارم دو برابر وزن هفته اول را بدست مي‌آورد كه در اين زمان، 40 برابر سنگينتر از زمان هچ خواهدبود

ويژگيهاي عمومي
مشخصه	ميانگين	واحد
وزن بدن ماده ها	5/10 - 5/5	KG
وزن بدن نرها	5/17 - 5/9	KG
درجه حرارت بدن	2/41	درجه سانتيگراد
درجه حرارت محيطي مورد نياز	32 - 21	درجه سانتيگراد
رطوبت محيطي مورد نياز	75 - 50	%
تعداد ضربان قلب	280 - 93	ضربان در دقيقه
ميزان تنفس براي ماده ها	49	تعداد در دقيقه
ميزان تنفس براي نرها	28 - 15	تعداد در دقيقه
تعداد کروموزومها	82	2n کروموزومي
مدت جوجه کشي	28 - 26	روز

توجه داشته باشيد که اعداد فوق تخميني بوده و نسبت به عوامل گوناگون مي توانند بسيار متفاوت باشند.
کليه اعداد و ارقام داده شده در جداول فوق متعلق به بوقلمون هاي کمپاني B.U.T و سويه BIG6 مي باشند. بديهي است که اين اعداد در خصوص بوقلمون هاي توليدي ساير شرکتها و همچنين در سويه هاي گوناگون مي توانند متفاوت باشند